Schoenveters: 16 verbazingwekkende feiten die je moet weten!

1. Welke voordelen biedt het Disc Closure-systeem voor atleten zoals Usain Bolt?

Het Disc Closure-systeem vervangt het klassieke strikken door een draaisluiting en zorgt in enkele seconden voor een persoonlijke pasvorm. Tijdens de Olympische Spelen van 2016 in Rio de Janeiro startte Usain Bolt in Puma-spikes met precies dit sluitsysteem, de evoSPEED Disc, die hem extra stabiliteit en houvast gaf.

Het systeem bestaat uit een ronde schijf op de wreef van de schoen, die via dunne koorden met een draaimechanisme wordt aangespannen. Zo kan de schoen snel en nauwkeurig worden aangepast zonder veters te strikken – vooral belangrijk voor sprinters, bij wie elke fractie van een seconde telt. Puma introduceerde de Disc-techniek al in 1991 en bracht haar in 2016 terug in een lichtere versie voor de topsport. Draaisluitingen, elastische veters en andere snelsluitmethoden worden tegenwoordig wereldwijd door veel atleten en recreatieve sporters gebruikt.

2. Welke synoniemen zijn er voor het woord «veter» in kruiswoordpuzzels?

De bekendste kruiswoordpuzzel-oplossingen voor «veter» of «schoenveter» zijn – gesorteerd op aantal letters:

3. Waarom speelt de voetballer Gavi met losse veters?

Gavi speelde jarenlang met losse veters omdat hij het strikken als kind simpelweg nooit goed heeft geleerd. Journalist Marc Marbà van de zender Betevé berichtte dat de Barcelona-prof zich er nooit voor heeft geïnteresseerd de knoop te leren – het ging hem altijd alleen om het voetballen. Vanaf december 2021 werd het een running gag: zijn ploeggenoot Nico González strikte tijdens een wedstrijd zelf zijn veters dicht.

Inmiddels is het beeld gekanteld: toen trainer Hansi Flick zich op de training bukte om Gavi’s losse veters te strikken, was de middenvelder hem voor en strikte ze zelf dicht.

4. Hoe heeft de hiphopgroep Run-D.M.C. de trend van Adidas-sneakers zonder veters geïnspireerd?

Run-D.M.C. maakte de veterloze Adidas Superstar met naar voren geschoven tong tot handelsmerk – en sleepte daarmee de eerste grote sneakerdeal met niet-sporters binnen. Op 19 juli 1986 hielden tijdens hun concert in Madison Square Garden bij het nummer «My Adidas» zo’n 40.000 fans hun Adidas-sneakers in de lucht. De stijl was geïnspireerd door Jam Master Jay en de straatmode in Queens.

De aanwezige Adidas-manager Angelo Anastasio was zo onder de indruk dat Adidas de groep een reclamecontract van zo’n 1,6 miljoen US-dollar gaf. Guinness World Records voert het op als eerste sneaker-samenwerking met mensen buiten de sport – een enorm succes voor beide partijen.

5. Hoe maakte «Back to the Future II» de Nike MAG-sneakers met automatische veters tot een gewild object?

De Nike MAG-sneakers die Michael J. Fox in 1989 in de film «Back to the Future II» met zelfstrikkende veters draagt, hielden veel fans voor echt – en werden zo een cultobject. In 2009 patenteerde Nike de automatische vetersluiting, in 2010 bouwde fan Blake Bevin een werkende schoen met veters die met één druk op de knop sloten.

Nike bracht gelimiteerde oplages van de lichtgevende MAG-sneakers uit en ontwikkelde de techniek verder in de zelfstrikkende modellen HyperAdapt (2016) en Adapt BB. In 2024 was het voorbij: Nike stopte met de Adapt-lijn en haalde de bijbehorende app op 6 augustus 2024 uit de appstores.

6. Hoe beschreven CIA-handboeken veters als geheime signalen?

De «vetercode» is geen pure verzinsel: hij staat in een echt CIA-opleidingshandboek. In de jaren vijftig schreef de podiumgoochelaar John Mulholland in opdracht van de CIA handboeken over misleiding en geheime signalen, die in 2009 werden gepubliceerd als «The Official CIA Manual of Trickery and Deception».

Het idee erachter: omdat schoenen maar op een paar gebruikelijke manieren worden geregen, valt elke afwijkende vetering een ingewijde meteen op – een buitenstaander daarentegen niet. Een vaste betekenis hadden de patronen niet; ze werden vooraf tussen de agenten afgesproken. Als voorbeelden noemt het «Cold War Spy Pocket Manual» boodschappen als «Ik heb informatie voor je» of «Ik heb nog iemand meegenomen». Volgens hetzelfde principe werkten ook knopen, pennen in het borstzakje of punaises in de schoenzool.

7. Hoeveel tijd besteden we in ons leven aan het strikken van veters?

Zo’n twee weken van ons leven besteden we aan het strikken van veters. De vuistregelberekening: stel dat strikken ongeveer 20 seconden duurt, je je schoenen twee keer per dag aan- en uittrekt, het strikken op je 5e leert en 85 jaar oud wordt.

Wie zijn gewone veters vervangt door elastische veters zonder strikken, bespaart in de loop van zijn leven dus flink wat tijd.

8. Welke ontwikkelingen maakten tijdens de industriële revolutie de massaproductie van veters mogelijk?

Nieuwe vlechtmachines maakten in de 19e eeuw voor het eerst de massaproductie van robuuste, duurzame veters mogelijk. Het destijds ontwikkelde vlechtprocedé wordt tot op de dag van vandaag vrijwel ongewijzigd gebruikt – alleen de materialen en kleuren zijn in de loop der tijd doorontwikkeld. Hoe duurzaam deze techniek is, laat de wereldrecord-veter zien: die werd geweven op een textielmachine uit 1890.

9. Waarom zijn de veters van nieuwe schoenen vaak te lang?

Fabrikanten leveren nieuwe schoenen meestal met veters in een standaardlengte die niet bij elke schoenmaat en elk model past. Te lange veters raken sneller los en worden al snel een struikelgevaar. Om ongelukken te voorkomen, is het aan te raden de te lange veters in te korten – of meteen de juiste lengte te bepalen met de veterlengte-calculator en passende veters te kopen.

10. Wat is de oma-knoop bij het strikken van veters?

De oma-knoop is een van de meest gebruikte knopen bij het strikken van veters – en de belangrijkste reden waarom veel schoenen vanzelf losgaan, want hij komt makkelijker los dan andere knopen. Veel mensen denken dat de knoop naar de grootmoeder is genoemd omdat hij zo eenvoudig is. In werkelijkheid stamt de Engelse naam «Granny Knot» vermoedelijk af van de «Granary Knot», de graanschuur-knoop: daarmee werden vroeger graanzakken dichtgebonden. De schoenveterknoop, de dubbele knoop en de strikknoop zijn daarentegen knooptypes die betrouwbaar blijven zitten en de schoen stabiliteit geven.

11. Om van te snoepen: dropveters die eruitzien als schoenveters

Er bestaat een snoepje dat aan schoenveters doet denken en bij kiosken en supermarkten te koop is: dropveters. Deze lange, dunne lekkernijen zijn verkrijgbaar in rood en zwart – en zien er echt uit als schoenveters.

12. Voortdurend losrakende veters: een goed voorteken volgens bijgeloof

Gaan je veters steeds weer vanzelf los, dan staat je volgens een oud bijgeloof binnenkort goed nieuws of een gelukkige gebeurtenis te wachten. Dus als je veters vaak losraken: zie het als een positief teken en verheug je op wat komen gaat.

13. Hoe Gurkha-soldaten vijanden aan hun veters herkend zouden hebben

De Gurkha-soldaten uit Nepal maken al bijna 200 jaar deel uit van het Britse leger. Over de Tweede Wereldoorlog doet een tot op de dag van vandaag graag vertelde anekdote de ronde: Gurkhas zouden ’s nachts slapende soldaten zijn genaderd en hen alleen aan de vetering van hun laarzen hebben geïdentificeerd – gekruiste veters betekenden vijand, een rechte vetering eigen troepen.

Bewezen is het verhaal echter niet. Het circuleert in tegenstrijdige varianten: nu eens in Birma tegen Japanse, dan weer in Italië tegen Duitse soldaten. Zonder primaire bron hoort het daarmee eerder thuis in het rijk van de soldatenlegendes – verbazingwekkend blijft het toch.

14. Hoe schoenen en veters in het Elizabethaanse tijdperk de sociale status onthulden

In het Elizabethaanse tijdperk verraadden schoenen en veters in één oogopslag hoe welgesteld de drager was. Het strikte klassenonderscheid was ook aan de voeten te zien: de rijken droegen leren schoenen met gespen, terwijl arbeiders ruwe leren veters in hun schoenen hadden.

15. Hoe duur waren de gouden luxeveters van Mr. Kennedy?

De wellicht duurste bekend geworden veters werden aangeboden voor 19.000 US-dollar: 24-karaats gouden veters van het luxemerk Mr. Kennedy, genoemd naar de uitvinder van de moderne veter. Achter het merk staat Colin Hart; elk paar werd in Colombia met oude, ambachtelijke juwelierstechnieken met de hand geweven – daar gingen zo’n 120 uur in zitten.

Kopers kregen hun paar waar ook ter wereld per beveiligingsdienst geleverd en direct ingeregen – dat is nog eens klantenservice! Voor prijsbewustere kopers was er ook een zilveren variant voor 3.000 US-dollar. En ook al zijn ze niet van echt goud: gouden veters zijn er ook een stuk voordeliger.

16. Hoe lang is de langste veter ter wereld?

De langste veter ter wereld meet indrukwekkende 831,91 meter – ongeveer een halve mijl. De Guinness-World-Records-titel is sinds 15 april 2024 in handen van het City Museum in St. Louis, samen met de daar gevestigde Shoelace Factory.

De recordveter werd geweven op een textielmachine uit 1890 – dat duurde zo’n 24 uur. Daarna kreeg hij op maat gemaakte naalden aan de uiteinden en werd hij door een landmeetteam nagemeten op de 150 jaar oude Eads Bridge. Toepasselijk detail: het museum zit in het voormalige gebouw van de International Shoe Company, want St. Louis was ooit een van de grootste schoenensteden van de VS.

Heb je een grappig veterverhaal?

We horen het graag – schrijf ons via de contactpagina.